Hvað er flutningaflug?
Með flutningaflugi er átt við flutning á vörum og farþegum gegn gjaldi. Þeir einir geta sinnt slíku flugi sem hafa til þess gilt flugrekendaskírteini og þá um leið flugrekstrarleyfi.
Hvernig sæki ég um flugrekstrarleyfi og flugrekendaskírteini?
Hafir þú hug á að hefja flugrekstur skaltu í upphafi hafa samband við flugöryggissvið Flugmálastjórnar Íslands. Í framhaldi af því fyllir þú út umsókn um flugrekstrarleyfi og flugrekendaskírteini sem finna má á forsíðu www.caa.is og skilar umsókninni inn til Flugmálastjórnar.
Kröfur hverra þarf að uppfyllta til að fá flugrekendaskírteini og flugrekstrarleyfi?
Til þess að fá flugrekendaskírteini og flugrekstrarleyfi hérlendis til flutningaflugs þarf að sýna fram á að skilyrðum flugöryggisstofnunar Evrópu EASA (European Aviation Agency) um lofthæfi og flugöryggissamtaka Evrópu, JAA (Joint Aviation Autorities) um stjórnun á flugrekstri séu uppfyllt. Kröfur EASA og JAA eru mun ítarlegri og fyllri en kröfur ICAO Alþjóðaflugmálastofnunarinnar. Yfirlit um íslenska flugrekendur má finna á heimasíðu Flugmálastjórnar Íslands.
Geta aðrir en flugrekendur með gilt flugrekstrarleyfi stundað flutningaflug á milli Íslands og Evrópu?
Ýmsir aðilar stuðla að flutningi á fólki og vörum milli Íslands og Evrópu en þeir verða að fá flugrekenda með tilskilin leyfi til að annast flugið fyrir sig. Það er ávallt flugrekandinn sem ber ábyrgð á fluginu.
Hverjir geta stundað flutningaflug á milli Íslands og Evrópu?
Þeir sem geta annast flutningaflug á milli Íslands og Evrópu (Evrópska efnahagssvæðisins) eru flugrekendur sem hafa heimildir til flugrekstrar í ríkjum á evrópska efnahagssvæðinu og þar með í langflestum tilfellum uppfylla þeir kröfur EASA og JAA. Þeir þurfa ekki heimild frá íslenskum flugmálayfirvöldum en þeir tilkynna flug sín og senda inn afrit af flugrekendaskírteinum til Flugmálastjórnar Íslands.
Hvað með flugrekendur utan evrópska efnahagssvæðisins?
Íslensk flugmálayfirvöld geta heimilað flugrekendum í öðrum ríkjum ICAO að annast flutningaflug á milli þessara landa ef um er að ræða leiguflug og því óreglubundið flug. Í reglugerð um slíkt flug er m.a kveðið á um að farið sé eftir stöðlum um öryggi sem Flugmálastjórn metur samsvarandi þeim sem íslensk stjórnvöld áskilja. Hér er t.d. ljóst að flugrekendur eða ríki sem eru á bannlista framkvæmdastjórnar Evrópu koma ekki til greina í slík flug og ennfremur þarf það ríki sem flogið er til í Evrópu að samþykkja flugið fyrir sitt leiti. Almennt er, við mat á áhættu af slíku flugi tekið tillit til þess hvort viðkomandi flugrekandi uppfylli ekki ótvírætt kröfur ICAO (Alþjóðaflugmálastofnunarinnar) um flutningaflug og eins er tekið mið af líkum á að eitthvað geti komið fyrir í fluginu, fjölda ferða og hversu alvarlegar afleiðingarnar gætu orðið ef eitthvað færi úrskeðis. Í framkvæmd hefur þetta leitt til þess að aðeins flugrekendur sem uppfylla kröfur EASA/JAA annast flug með farþega til og frá Íslandi í flutningaflugi.
Hefur flugrekandi sem ekki hefur vottun frá JAA/EASA fengi heimild til flutningaflugs frá Flugmálastjórn Íslands?
Í nokkrum tilfellum hefur verið veitt heimild til að flytja vörur frá Íslandi með flugrekanda sem er ekki er vottaður af JAA/EASA. Það hefur venjulega verið bundið við einstök flug og vegna sérstakra aðstæðna t.d ef hagsmunir Íslendinga hafa verið miklir eða ekki hafa verið fyrir hendi flugrekendur á svæðinu með loftför sem hafa geta annast verkefnið. Almennt ber að hafa í huga við slíkar heimildaveitingar til aðila sem ekki eru vottaðir samkvæmt kröfum EASA og JAA að allir íslenskir flugrekendur verða að fara eftir þeim kröfum sem eru mun ítarlegri og fyllri en kröfur ICAO.
Af hverju veitir Flugmálastjórn Íslands ekki bara öllum sem eftir því óska heimild til að flytja vörur til og frá Íslandi?
Megin reglan er því sú að flugrekendur sem hafa heimild ríkja á evrópska efnahagssvæðinu til flutningaflugs og uppfylla skilyrði EASA og JAA eru þeir sem geta annast flutningaflug frá Íslandi og Evrópu. En það er jafnframt ljóst að íslensk flugmálayfirvöld hafa heimild til að veita flugrekendum utan þessa svæðis heimild til einstakra fluga enda sé flugöryggi þegar á heildina litið í flugi þeirra ásættanlegt og kröfur samsvarandi við þær sem gerðar eru til íslenskra flugrekanda. En í slíkum tilfellum ber að horfa til alvarleika afleiðinganna ef eitthvað færi úrskeðis og þá um leið tíðni slíkra fluga. Síðast en ekki síst er það flugpólitísk ákvörðun hvort skynsamlegt sé að veita flugrekendum utan svæðisins sem eru ekki vottaðir samkvæmt kröfum EASA / JAA heimildir til slíks flugs en krefjast um leið af íslenskum flugrekendum að þeir uppfylli skilyrði EASA og JAA út í æsar. Flugmálastjórn Íslands telur að fara beri með mikilli gát við umfang slíkra heimildaveitinga til að skaða ekki framgang íslenskra flugrekenda og útrás þeirra en vöxtur þeirra hefur ekki síst verið í vöruflutningaflugi.